ميرزا محمد خليل مرعشى صفوى

151

مجمع التواريخ ( فارسى )

آورده لواى دولت او بيش از پيش ارتفاع پذير گشت تا در اواخر سنهء 1216 هجرى كه كاتب حروف در نجف اشرف مشرف بودم و اولاد و خانه در كربلا بود قريب چهل پنجاه هزار كس از بلاد مقبوضهء خود جمعيت نموده از راه باديه بجبل شمر و درياى نجف در روز هژدهم شهر ذى الحجة الحرام سنهء مذكوره كه روز عيد غدير است و اهل كربلاى معلى و مجاوران از براى زيارت بنجف اشرف رفته بودند و در شهر چندان كسى باقى نبود على الغفله اردوى خود را بخارج نخلستانهاى كربلا رسانيده شباشب بپاى قلعه آمده راه‌ها از بدنهء قلعه به شهر باز نموده مراجعت باردوى خود نمود . مقارن طلوع آفتاب قريب ده دوازده هزار كس را احتياطا از انديشهء رسيدن لشكر بقراولى در كنار اردوى خود بازداشته با ما بقى لشكر خود روى به شهر نهاده از اطراف هجوم نمودند . در آن وقت ملا عمر نامى كه حاكم و متولى بود مخبر شده قوت مدافعه در خود نديده فرار بر قرار اختيار نمود . جماعت بيدين بيك بار از رخنه‌ها كه در شب ساخته بودند به شهر ريخته نمونهء روز رستاخيز پديد آمد ، شد وحشتى كه روز قيامت بگرد رفت . بمضمون آيهء اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ هر كه را ديدند بقتلش پرداختند و سه چهار هزار خانه را تاراج و ويران نموده و اهل كربلاى معلى بفحواى و يأتيهم الفرار من كل مكان را معاينه نمودند و قريب چهار پنج هزار كس از آن قوم بيحيا از تفنگچى و نيزه‌دار با تبرداران و كلنگ رو بصحن مقدس حضرت سيد الشهداء نهاده درهاى صحن را شكسته و در صحن مقدس قتل عظيم نموده و درهاى رواق و روضهء مطهره را شكسته داخل رواق و روضه شده بر پشت بام قبهء مطهره چون رجوم شياطين هجوم نموده شروع در كندن آجرهاى طلا و خرابى گنبد نمودند و ضريح و صندوق مقدس را شكسته آنچه از جواهرات و طلا و نقره و فروش و غيره كه بود بردند و وقت عصر طبل بازگشت زده مراجعت نمودند . در تعداد مقتولين اقوال مختلف مذكور شده ، از پنج هزار و ششصد كس تا ده هزار و كسرى مذكور ميشد و العلم عند اللّه و تاريخ اين واقعه لفظ « بغدير » با غين نقطه‌دار